Şehir Rehberleri

“Yunan Adaları”na Giriş

Herkese merhaba! Yaz geldiğine göre artık Instagram‘dan bolca soru aldığım “Yunan Adaları” ile ilgili temel bir yazı yazmak istedim. Çünkü müthiş karmaşalarla ve komik iddialarla karşılaşabiliyoruz.

Öncelikle Yunanistan genelinde 2500’e yakın ada ve adacık bulunduğunu ve bunların 200’e yakınında yerleşim olduğunu söylemek lazım. Dolayısıyla eğer bir “blogger” (!) bütün Yunan Adaları’nı gezdiğini iddia ediyorsa -ki ben bunu söyleyeni gördüm 😂– oradan sessizce uzaklaşmanızı tavsiye ederim. Çünkü bu inanılmaz büyük bir iddia… Ben “normal şartlarda, bir ömür içinde hepsine ayak basmak mümkün müdür acaba?” diye düşünebilirken, hepsini “gezmek” iddiası nasıl bir şeydir, hiç bilemiyorum… Neyse…

Yunanlar malum denizci bir millet… Bu yüzden temel olarak, yönetimsel sebeplerle de, tüm adaların bir şekilde gruplandırıldığını bilmek lazım.  Ayrıca bu ada gruplarının içinde bulunduğu, ülkenin etrafındaki her bir denizin adı da ayrı aslında… Biz “iki ülkeyi Ege Denizi birleştiriyor” deyip işin içinden çıkıyor olsak da aslında iki yakada Ege’nin sınırları ve bununla neyin kastedildiği meselesi göreceli… Aşağıda Yunanistan İlkokul 4. sınıf Coğrafya kitabındaki haritadan görebileceğiniz üzere, ülkenin etrafında bir sürü “deniz” var. Aslında bunlar Yunanlar için deniz (θάλασσα) değil. Hepsi için açık deniz (πέλαγος) olarak tercüme edebileceğimiz, kıyıyla arasında mesafe bulunan, küçük deniz parçalarını sembolize eden Antik Yunanca bir kelime kullanılıyor. Bu arada bu kelimenin, yalnızca Yunanistan etrafındaki denizler için kullanılıyor olduğunu da not edelim. Dünyadaki diğer tüm denizler deniz (θάλασσα) iken Yunanistan’ı çevreleyenler pelagos (πέλαγος)

wpfaa4a1bf_05_06

Yukarıdan detaylı olarak inceleyebildiğimiz gibi, Yunanistan’ın, tamamı Akdeniz’in parçası olan sekiz açık denizi (pelagos) bulunuyor. Bunlar Thrakiko, Egeo, İkaryo, Karpathio, Kritiko, Myrtoo, Liviko ve İonio. Bu denizlerden üçü de diğerlerinden daha “açık”… (Egeo, İonio ve Liviko) -ki zaten haritada bu küçük denizlerden daha büyük olanları maviyle görüyoruz. Bu arada bu denizlerden Anadolu’ya yakın olanlar ya da tarihi olarak bizlerle bağlantısı olanlar için Türkçe isimler mevcut. (Ege, İyon, Trakya, Girit Denizleri gibi)

İşte bu farklı denizlerin içinde bulunan ve aslında hem kültürel hem de tarihi olarak da farklılıklar gösteren Yunan Adaları gruplara ayrılmış durumda… En temel gruplandırmayı aşağıdaki haritada, renklendirilmiş olarak incelemek mümkün…

small_map

Ege’de kuzeyden başlarsak; Samothraki, Agios Efstrathios, Limnos, Midilli, Sakız, Samos ve İkaria’nın dahil olduğu ve açık maviyle gördüğümüz adalar grubu, Kuzey Doğu Ege Adaları… Anadolu kıyıları boyunca, aşağıya doğru devam ettiğimizde ise On İki Adalar olarak bildiğimiz ve Rodos, Kos, Kalymnos, Karpathos, Patmos, Lipsi, Leros, Symi, Tilos, Nysiros, Astipalaia ve Chalki’den oluşan; kahverengi ile gördüğümüz adalar grubu var. En güneyde Girit malum ülkenin en büyük adası ve başlı başına bir kültür olduğundan, her zaman kendi başına ayrı değerlendiriliyor. Haritada da kırmızıyla görüyorsunuz.

Sonrasında Ege Adaları’ndan uzaklaşıp Yunanistan anakarasına doğru yaklaştığımızda, sarıyla gördüğümüz Kyklad Adaları grubuyla karşılaşıyoruz ki bu gruba dahil 33 ada var. Merkezi Syros ve en büyük adası Naksos olan bu grup, her yerde gördüğümüz o klasik Yunanistan fotoğraflarının çekildiği, mavi beyaz evlere sahip olan adaların olduğu en klasik grup ve ülkenin en kalabalık adalar topluluğu… Santorini, Mykonos, Andros, Paros, Tinos, Sifnos, Serifos, Kimolos, Folegandros, Amorgos,.. gibi bilindik adalar bu gruba dahil… Yani aslında bu topluluğun, Yunanistan’ın en “turistik” ada topluluğu olduğunu söylemek hiç yanlış olmaz. Kyklad Adalarından biraz daha kuzeye çıkınca, haritada koyu maviyle gördüğümüz Sporades Adaları ile karşılaşıyoruz. Skiathos, Skopelos, Alonyssos ve Skyros’tan oluşan bu adalar aslında daha çok Yunanlı zenginlerin tercih ettikleri, diğerlerine kıyasla nispeten daha sakin adalar…

Tekrar güneye inersek karşımıza Atina açıklarında, Saronik Körfezi’nde, haritada koyu yeşille renklendirilmiş olan Saronik Adaları grubu çıkıyor. Temelde Aigina, Salamina ve Poros olmak üzere üç büyük ada ve Hydra, Spetses, Agkistri gibi bilindik küçük adalardan oluşan bu grup, Atinalılar için günübirlik seyahat ya da şehirden uzaklaşmadan yapılacak minik tatiller için ideal… Son olarak ülkenin en batısında ise Yunanca’da Eptanisa (yedi adalar) olarak bilinen ve daha çok İtalyan etkisinin hissedildiği İyon Adaları grubu var. Burada da Korfu (Kerkyra), Paksoi, Lefkada, Ithaki, Kefalonya, Zakynthos ve Kythira adaları bulunuyor.

Yani uzun lafın kısası, birkaç ada gezmiş biri çıkıp “Yunan Adaları’nı gezdim, bitti” diyemez, dememeli… Çünkü aslında her ada grubunun ve içindeki her bir adanın da ayrı bir kültürü var. Müzik, yemekler, dil, deyimler, gündelik hayat, mimari, tarih, her şey birbirinden çok çok farklı… Türkiye kıyılarına yakın olduklarından daha fazla ziyaret edilmiş olacaklarını varsayarak, en basitinden şöyle bir örnek vermek istiyorum. Midilli, Sakız ve Samos’un ya da Kos ve Rodos’un aynı ada grubunda yer aldığını söyledim. İçinizde bunları gezmiş olanlar varsa eğer, bir dakikalığına durup yalnızca düşünsünler… Sizce bu adalar birbirlerine benziyorlar mı? Hayatın yavaş akıyor olması, temiz plajlar, tavernalardaki lezzetli deniz ürünleri, sakin ve güler yüzlü insanlar gibi çok temel ortak özellikler bulmak mümkün tabii… Ama detaylı bakacak olursanız, bana sorarsanız, aslında alakaları bile yok…

Şimdi sorarım size, eğer aynı gruptaki ve coğrafi olarak da birbirinin hemen yanındaki adalar için böyle bir durum söz konusu ise, bambaşka ada grupları için “Yunan Adası” deyip geçmek mümkün müdür? Eğer doğru kelimeleri seçip konuşuyorsak, hayır… Bu yüzden hepimize bilinçli ve bol keyifli tatiller, seyahatler diliyorum 🙏

 

Not: Biliyorsunuz gezdiğim her yer için bir hashtag açıyorum. Yunan Adaları için de  Instagram’da şimdilik #midillidennotlar #sakizdannotlar #rodostannotlar #lefkadadannotlar #korfudannotlar var. Keyifle inceleyebilirsiniz 😊

““Yunan Adaları”na Giriş” için bir yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.